Czas Present Simple – czas teraźniejszy prosty

Czas Present Simple to gramatycznie najprostszy czas w języku angielskim. Czasu tego używamy, aby powiedzieć o przyzwyczajeniach, preferencjach, o tym co zwykle się dzieje i jak często się to zdarza. Czas Present Simple stosujemy także aby wyrazić jakąś prawdę, czy ogólną zasadę uważaną za prawdziwą, a także w odniesieniu do przyszłości, kiedy mówimy o rzeczach, które są stałe/niezmienne np. rozkłady jazdy, harmonogramy, bądź plany zajęć. Przed przystapieniem do nauki czasu Present Simple zachęcamy do zapoznania się z tematem „Czasownik to be w Present Simple”.

Forma

W czasie Present Simple zdania twierdzące tworzy się przez dodanie do podmiotu czasownika w formie podstawowej, z wyjątkiem 3 osoby liczby pojedynczej, kiedy to do czasownika dodajemy końcówkę –s.

 

Konstrukcja czasu Present Simple:

podmiot + czasownik + reszta zdania.

[ work / works ]

 

I work in an office. (Pracuję w biurze).

He works in an office. (On pracuje w biurze).

I play the guitar. (Gram na gitarze).

Sara plays the guitar. (Sara gra na gitarze).

I live here. (Mieszkam tutaj).

They live here. (Oni tutaj mieszkają).

I like oranges. (Lubię pomarańcze).

She likes oranges. (Ona lubi pomarańcze).

 

Forma twierdząca w czasie Present Simple na przykładzie czasownika work:

	liczba pojedyncza
1. osoba	I	work.
2. osoba	You	work.
3. osoba	He She It	works. works. works.

	liczba mnoga
1. osoba	We	work.
2. osoba	You	work.
3. osoba	They	work.

Uwaga: Jeżeli forma podstawowa czasownika zakończona jest literami –ss, –ch, –sh, –x lub –o, to zamiast końcówki –s dodaje się końcówkę –es.

I kiss – she kisses

I wash – he washes

we watch – she watches

you fix – he fixes

you go – it goes

they do – she does

 

Uwaga: Jeśli forma podstawowa czasownika kończy się na spółgłoskę oraz literę –y, to końcowe –y przechodzi w –ies.

I cry. (Płączę) – She cries. (Ona płacze).

We fly. (Latamy) – The plane flies. (Samolot lata).

 

Uwaga: W przypadku gdy forma podstawowa czasownika kończy się na samogłoskę oraz literę –y, to końcówka –s dodawana jest normalnie.

I play. (Gram) – She plays. (Ona gra).

 

Uwaga: Należy pamiętać o nieregularnej formie czasownika have w 3 osobie liczby pojedynczej, która przyjmuje postać has.

I have a small house. (Mam mały dom).

Victor has a small house. (Wiktor ma mały dom).

 

Zdania pytające

W czasie Present Simple zdania pytające tworzy się przez dodanie przed podmiotem i czasownikiem głównym w formie podstawowej czasownika posiłkowego do. W 3 osobie liczby pojedynczej czasownik posiłkowy przyjmuje postać does.

Do you live here? (Czy tutaj mieszkasz?).

Does she like oranges. (Czy ona lubi pomarańcze?).

Do they like tea? (Czy oni lubią herbatę?).

 

Należy pamiętać, że w 3 osobie liczy pojedynczej czasownik posiłkowy przyjmuje postać does, a czasownik główny wraca do swojej formy podstawowej.

She lives here. (Ona tutaj mieszka).

Does she live here? (Czy ona tutaj mieszka?).

He smokes. (On pali).

Does he smoke? (Czy on pali?).

 

Jeśli pytanie chcemy zacząć od słów: what (co), who (kto), where (gdzie), when (kiedy), why (dlaczego), how often (jak często), how many / much (ile), how (jak), wówczas stawiamy/umieszczamy je przed czasownikiem posiłkowym do / does.

What does she like? (Co ona lubi?).

What does it mean? (Co to znaczy?).

Where do you work? (Gdzie pracujesz?).

Where does John live? (Gdzie mieszka John?).

Why don’t they like me? (Dlaczego mnie nie lubią?).

Why doesn’t she agree? (Dlaczego ona się nie zgadza?).

How often does Mary go to the gym? (Jak często Mary chodzi na siłownię?).

How much do you spend on food every month? (Jak dużo wydajesz miesięcznie na jedzenie?).

How does he spend the weekends? (Jak on spędza weekendy?).

 

Zdania w czasie Present Simple pozwalają opisywać czynności, które mają charakter zwyczajowy lub powtarzający się, często używamy do tego przysłówków częstotliwości, takich jak: always (zawsze), usually (zazwyczaj), often / frequently (często), sometimes (czasami), occasionally (okazjonalnie, od czasu do czasu), rarely / seldom (rzadko), never (nigdy). Określają one jak często dana czynność się odbywa. Podobnie jak w zdaniach twierdzących, wyrażeń tych używamy w pytaniach bezpośrednio przed czasownikiem głównym.

Do you always get up at 8 am? (Czy zawsze wstajesz o 8 rano?).

Where do you usually do your shopping? (Gdzie zwykle robisz zakupy?).

 

Krótkie odpowiedzi tworzymy za pomocą podmiotu oraz czasownika posiłkowego do / don’t lub does / doesn’t. Więcej na ten temat w artykule „Pytania typu tak/nie (yes/no questions)”.

Do you like mushrooms? Yes, I do / No, I don’t.

Czy lubisz grzyby? Tak, lubię / Nie, nie lubię.

Do they live here? Yes, they do / No, they don’t.

Czy oni tutaj mieszkają? Tak, mieszkają / Nie, nie mieszkają.

Does Abby play tennis? Yes, she does / No, she doesn’t.

Czy Abby gra w tenisa? Tak, gra / Nie, nie gra.

 

Uwaga: Należy pamiętać, że pytania z czasownikiem to be tworzy się poprzez inwersję podmiotu i czasownika to be, bez użycia czasownika posiłkowego do / does. Zagadnienie to omówione jest w artykule „Czasownik to be w Present Simple”.

Is she a teacher? (Czy ona jest nauczycielką?).

Is Peter a good student? (Czy Piotr jest dobrym uczniem?).

 

Forma pytająca w czasie Present Simple na przykładzie czasownika work:

	liczba pojedyncza
1. osoba	Do	I	work?
2. osoba	Do	you	work?
3. osoba	Does	he she it	work?

	liczba mnoga
1. osoba	Do	we	work?
2. osoba		you
3. osoba		they

Pytania przeczące tworzymy za pomocą do not i does not lub ich form skróconych don’t i doesn’t.

Don’t you read newspapers? (Nie czytasz gazet?).

Does he not believe you?/Doesn’t he believe you?  (Czy on Ci nie wierzy?).

 

Zdania przeczące

W czasie Present Simple zdania przeczące tworzy się przez dodanie przed czasownikiem głównym w formie podstawowej czasownika posiłkowego do, oraz partykuły przeczącej not, czyli do not lub jej formy skróconej don’t. W 3 osobie liczby pojedynczej czasownik posiłkowy przyjmuje postać does, czyli does not lub w formie skróconej doesn’t. W zdaniach przeczących w języku potocznym najczęściej stosujemy formy skrócone don’t i doesn’t.

I like oranges. (Lubię pomarańcze).

I do not (don’t) like oranges. (Nie lubię pomarańczy).

You do not (don’t) understand me. (Nie rozumiesz mnie).

Molly does not (doesn’t) go to school. (Molly nie chodzi do szkoły).

They do not (don’t) speak English. (Oni nie mówią po angielsku).

 

Należy pamiętać, że w 3 osobie liczy pojedynczej czasownik posiłkowy przyjmuje postać does not / doesn’t, a czasownik główny wraca do swojej formy podstawowej.

She lives here. (Ona tutaj mieszka).

She does not (doesn’t) live here. (Ona tu nie mieszka).

He smokes. (On pali).

He does not (doesn’t) smoke. (On nie pali).

 

Uwaga: Należy pamiętać o zasadzie pojedynczego przeczenia w języku angielskim. W przypadku, kiedy zdanie zawiera w sobie słowo przeczące, np. never (nigdy), no (nie), nothing (nic), nobody (nikt), nowhere (nigdzie), wtedy nie używamy już czasownika posiłkowego do / does, ani partykuły przeczącej not.

Martin never washes the dishes. (Martin nigdy nie zmywa naczyń).

She has no experience. (Ona nie ma żadnego doświadczenia).

Linda knows nothing about cooking. (Linda nie ma pojęcia o gotowaniu).

Nobody knows him. (Nikt go nie zna).

 

Forma przecząca w czasie Present Simple na przykładzie czasownika work:

	liczba pojedyncza
1. osoba	I	do not (don’t) work.
2. osoba	You	do not (don’t) work.
3. osoba	He She It	does not (doesn’t) work. does not (doesn’t) work. does not (doesn’t) work.

	liczba mnoga
1. osoba	We	do not (don’t) work.
2. osoba	You	do not (don’t) work.
3. osoba	They	do not (don’t) work.

 

Wymowa

Jeżeli czasownik kończy się głoską bezdźwięczną, np. /p/, /t/, /k/, /f/, końcówkę 3 osoby liczby pojedynczej –s wymawia się jako /s/. np. stops, debates, looks, coughs.

 

Jeżeli czasownik kończy się głoską dźwięczną, np. /d/, /l/, /m/, /n/, /v/, końcówkę 3 osoby liczby pojedynczej –s wymawia się jakos /z/. np. finds, travels, comes, begins, lives.

 

Jeżeli czasownik kończy się spółgłoską /s/, /z/, /ʃ/ lub /tʃ/, to końcówkę –es wymawia się jako /ɪz/. np. misses, chooses, loses, rises, watches, wishes.

 

Zastosowanie czasu Present Simple

Czas Present Simple stosujemy do wyrażania:

(1) sytuacji mających charakter stały, ogólny lub powtarzający się.

I live in London. (Mieszkam w Londynie).

He goes to school by bus. (On jeździ do szkoły autobusem).

She speaks English very well. (Ona bardzo dobrze mówi po angielsku).

Samantha works in an office. (Samanta pracuje w biurze).

Henry studies at university. (Henry studiuje na uniwersytecie).

We hate maths. (Nie cierpimy matematyki).

They live in a small town. (Oni mieszkają w małym mieście).

 

(2) czynności, które mają charakter zwyczajowy lub powtarzający się mniej bądź bardziej regularnie. Opisując czynności, które mają charakter zwyczajowy lub powtarzający się, często używamy przysłówków częstotliwości lub zwrotów przysłówkowych (okoliczniki czasu). Określają one jak często dana czynność się odbywa i są charakterystyczne dla czasu Present Simple.

I always get up at 7 am. (Zawsze wstaję o 7 rano).

She usually drinks coffee in the morning. (Ona zazwyczaj pije kawę rano).

We often go on holiday in August. (Często jeździmy na wakacje w sierpniu).

He sometimes goes fishing. (On czasami chodzi na ryby).

Helen rarely arrives at work on time. (Helen rzadko przybywa do pracy na czas).

I never listen to the radio. (Nigdy nie słucham radia).

I work every day. (Pracuję codziennie).

I go to the cinema once a month. (Chodzę do kina raz na miesiąc).

She plays tennis twice a week. (Ona gra w tenisa dwa razy tygodniowo).

 

Przysłówki częstotliwości: always (zawsze), usually (zazwyczaj), often / frequently (często), sometimes (czasami), occasionally (okazjonalnie, czasami), from time to time (od czasu do czasu), rarely / seldom (rzadko), never (nigdy). W czasie Present Simple powyższe wyrażenia stawiamy bezpośrednio przed czasownikiem głównym w zdaniu.

He usually goes to work by bus. (On zazwyczaj jeździ do pracy autobusem).

Kate seldom shows her feelings. (Kate rzadko okazuje swoje uczucia).

 

Uwaga: Wyjątek stanowi czasownik to be, w tym przypadku przysłówek częstotliwości postawimy bezpośrednio za nim.

He is always on time. (On jest zawsze na czas).

We are often tired on friday evenings. (Często jesteśmy zmęczeni w piątkowe wieczory).

 

Zwroty przysłówkowe: on Fridays / Sundays (w piątki / niedziele), every day / week / month / year (każdego dnia / tygodnia / miesiąca / roku), every two / three … weeks / months / years (co dwa / trzy … tygodnie / miesiące / lata), once / twice / three times … a day / week / month / year (raz / dwa / trzy razy … dziennie / tygodniowo / miesięcznie / na rok). W czasie Present Simple powyższe wyrażenia stawiamy zawsze na końcu zdania.

I play tennis on Fridays. (Gram w tenisa w piątki).

I go to school every day. (Chodzę do szkoły codziennie).

I go to the cinema once a week. (Chodzę do kina raz na tydzień).

Alice goes to the gym every day. (Alice chodzi na siłownię codziennie).

My uncle flies to Dublin three times a year. (Mój wujek lata do Dublina trzy razy w roku).

 

(3) prawd i zasad uważanych za prawdziwe, zjawisk przyrodniczych, praw fizyki, itp.

Warsaw lies on the Vistula River. (Warszawa leży nad Wisłą).

The Earth goes round the Sun. (Ziemia krąży wokół Słońca).

The Sun rises in the morning. (Słońce wschodzi rano).

Water boils in 100°C. (Woda wrze w temperaturze 100°C).

Teachers work in schools. (Nauczyciele pracują w szołach).

 

(4) przyszłości, kiedy mówimy o rozkładach jazdy, harmonogramach, planach zajęć, itp.

The course starts on Friday. (Kurs zaczyna się w piątek).

The film starts at 9.15. (Film zaczyna się o 9:15).

The train leaves at 11 o’clock. (Pociąg odjeżdża o 11).

My class begins at 7.30. (Moje zajęcia rozpoczną się o 7:30).

 

(5) emocji, uczuć, czynności zmysłowych, czyli tzw. czasowników statycznych (wyrażających stany – czynności niewykonywane fizycznie), które choć mają miejsce w danej chwili, to nie mogą być wyrażone czasem Present Continuous. Do grupy takich czasowników należą m.in. np. like (lubić), love (kochać), feel (czuć), hate (nienawidzić), believe (wierzyć), know (wiedzieć, znać), understand (rozumieć).

I love her. (Kocham ją).

She doesn’t feel well. (Ona nie czuje się dobrze).

I don’t believe you! (Nie wierzę Ci!).

I don’t know her. (Nie znam jej).

I don’t understand this exercise. (Nie rozumiem tego ćwiczenia).

 

Czasowniki nie posiadające formy ciągłej (czasowniki statyczne), omówione zostaną w artykule „Czasowniki wyrażające czynności i stany (Action and state verbs)”.