Czas Past Simple – czas przeszły dokonany
Czas Past Simple używamy aby opisać czynności, sytuacje i zdarzenia, które wydarzyły się w przeszłości i są zakończone. W zdaniach w czasie Past Simple przeszłość jest bardzo często określana z różnym stopniem dokładności przy pomocy odpowiednich wyrażeń.
Forma
W czasie Past Simple zdania twierdzące tworzy się przez dodanie do podmiotu czasownika w czasie przeszłym (tzw. 2 forma czasownika). Rozróżniamy dwie grupy czasowników – czasowniki regularne oraz czasowniki nieregularne. Dla powyższych grup inaczej tworzy się drugą formę czasownika.
W przypadku czasowników regularnych formę przeszłą tworzy się dodając do czasownika w formie podstawowej końcówkę –ed. Czasowniki te występują w tej samej formie we wszystkich osobach i liczbach.
open – opened
stay – stayed
talk – talked
work – worked
Konstrukcja czasu Past Simple dla czasowników regularnych:
podmiot + czasownik + –ed + reszta zdania.
[ worked ]
I worked very hard last week. (Pracowałem bardzo ciężko w zeszłym tygodniu).
I opened the window. (Otworzyłem okno).
He travelled a lot last month. (W zeszłym miesiącu dużo podróżował).
Jennifer died four years ago. (Jennifer zmarła 4 lata temu).
Sebastian studied English in London. (Sebastian uczył się angielskiego w Londynie).
It snowed all day yesterday. (Wczoraj cały dzień padał śnieg).
We stayed in a motel in Cracow. (Zatrzymaliśmy się w motelu w Krakowie).
They mowed the lawn. (Skosili trawnik).
W przypadku czasowników nieregularnych (Irregular Verbs), używa się drugiej formy czasownika – Past Tense. Form czasowników nieregularnych należy nauczyć się na pamięć. Pełny spis czasowników nieregularnych znajdziesz w zestawieniu „Czasowniki nieregularne (Irregular Verbs)” ZOBACZ→ (kolumna Past Tense).
go – went
have – had
make – made
see – saw
Konstrukcja czasu Past Simple dla czasowników nieregularnych:
podmiot + 2 forma czasownika (Past Tense) + reszta zdania.
[ went ]
I went to London last spring. (Pojechałem do Londynu zeszłej wiosny).
I saw her at the airport. (Widziałam ją na lotnisku).
She left home five minutes ago. (Wyszła z domu 5 minut temu).
David told me the truth. (David powiedział mi prawdę).
Olivia bought a nice dress the day before yesterday. (Oliwia kupiła ładną sukienke przedwczoraj).
The train left at 6 p.m. (Pociąg odjechał o 18).
We met in 2008. (Spotkaliśmy się w 2005).
They got married six years ago. (Pobrali się 6 lat temu).
Uwaga: Należy pamiętać, że jedynie czasownik to be posiada dwie odmiany formy czasu przeszłego – was / were. Więcej na ten temat omówiono w artykule „Czasownik to be w Past Simple”.
I was hungry. (Byłem głodny).
We were there in time. (Byliśmy tam na czas).
Forma twierdząca w czasie Past Simple na przykładzie czasownika work i go:
|
liczba pojedyncza |
||
|
1. osoba |
I worked. |
I went. |
|
2. osoba |
You worked. |
You went. |
|
3. osoba |
He worked. She worked. It worked. |
He went. She went. It went. |
|
liczba mnoga |
||
|
1. osoba |
We worked. |
We wnet. |
|
2. osoba |
You worked. |
You went. |
|
3. osoba |
They worked. |
They went. |
Uwaga: Jeśli forma podstawowa czasownika kończy się na literę –e, dodaje się tylko końcówkę –d.
dance – danced
invite – invited
like – liked
smile – smiled
Uwaga: Jeśli forma podstawowa czasownika kończy się na spółgłoskę oraz literę –y, to ulega zamianie z –y na –ied. np.:
apply – applied
cry – cried
study – studied
try – tried
Uwaga: Jeśli forma podstawowa czasownika kończy się na samogłoskę oraz literę –y, to dodaje się końcówkę –ed. np.:
play – played
stay – stayed
Uwaga: Jeśli forma podstawowa czasownika zakończona jest sylabą akcentowaną, zwierającą jedną samogłoskę pomiędzy dwoma spółgłoskami, to podwajamy ostatnią spółgłoską i dodajemy końcówkę –ed.
stop – stopped
fit – fitted
plan – planned
prefer – preferred
Uwaga: Jeśli forma podstawowa czasownika zakończona jest na –l i poprzedza je krótka samogłoska, wówczas podwajamy końcowe –l. Zasada ta nie jest stosowana w amerykańskim angielskim (AmE).
signal – signalled, signaled (AmE)
travel – travelled, traveled (AmE)
Zdania pytające
W czasie Past Simple zdania pytające tworzy się za pomocą czasownika posiłkowego did (forma przeszła czasownika posiłkowego do), który stawia się przed podmiotem oraz czasownikiem głównym w formie podstawowej.
Did you meet him yesterday? (Czy spotkałeś go wczoraj?).
Did he buy the tickets? (Czy on kupił bilety?).
Did they sell that house? (Czy oni sprzedali ten dom?).
Należy pamiętać, że w zdaniach pytających w czasie Past Simple, czasownik główny wraca do swojej formy podstawowej.
I slept well last night. (Dobrze spałem zeszłej nocy).
Did you sleep well last nigh? (Czy dobrze spałeś zeszłej nocy?).
Kevin went to the cinema yesterday. (Kevin poszedł wczoraj do kina).
Did you go to the cinema yesterday? (Czy byłeś wczoraj w kinie?).
Did he go alone? (Czy poszedł sam?).
Pytanie możemy także zacząć od słowa pytającego: what (co), who (kto), where (gdzie), when (kiedy), why (dlaczego), which (który), how often (jak często), how many / much (ile), how (jak).
What did you read three days ago? (Co czytałeś trzy dni temu?).
What film did he see? (Jaki film obejrzał?).
What time did she leave? (O której wyszła).
Who did you meet yesterday? (Kogo spotkałaś wczoraj?).
Where did she spend her holidays? (Gdzie ona spędzała swoje wakacje?).
When did you return to work? (Kiedy wrócisz do pracy?).
Why did you write it? (Dlaczego to napisałaś?).
Which cinema did Dorothy go to? (Do którego kina poszła Dorota?).
How often did you visit your aunt last year? (Jak często odwiedzałeś swoją ciocię w zeszłym roku?).
How many roses did he give her? (Ile róż on jej dał?).
How much did you pay? (Ile zapłaciłeś?).
How did we go home? (Jak wróciliście do domu?).
Odpowiedzi na pytania zamknięte tworzymy za pomocą podmiotu oraz czasownika posiłkowego did / didn’t. Więcej na ten temat w artykule „Pytania typu tak/nie (yes/no questions)”.
Did you ring? Yes, I did / No, I didn’t.
Czy dzwoniłeś? Tak, dzwoniłem / Nie, nie dzwoniłem.
Did she go alone? Yes, she did / No, she didn’t.
Czy poszła sama? Tak, poszła / Nie, nie poszła.
Uwaga: Należy pamiętać, że pytania z czasownikiem to be tworzy się poprzez inwersję podmiotu i czasownika to be, bez użycia czasownika posiłkowego did. Zagadnienie to omówione jest w artykule „Czasownik to be w Past Simple”.
Was I hungry? (Czy byłem głodny?).
Were you alone? (Byłaś sama?).
Were you happy? (Czy byłeś szczęśliwy?).
Were you at home last night? (Czy byłeś w domu zeszłej nocy?).
Forma pytająca w czasie Past Simple na przykładzie czasownika work:
|
liczba pojedyncza |
|||
|
1. osoba |
Did |
I |
work? |
|
2. osoba |
Did |
you |
work? |
|
3. osoba |
Did |
he she it |
work? |
|
liczba mnoga |
|||
|
1. osoba |
Did |
we |
work? |
|
2. osoba |
you |
||
|
3. osoba |
they |
||
Pytania przeczące tworzymy za pomocą did not lub formy skróconej didn’t.
Didn’t I tell you? (Nie mówiłem Ci?).
Didn’t she enjoy the film? (Nie podobał jej się film?).
Zdania przeczące
W czasie Past Simple zdania przeczące tworzy się przez dodanie przed czasownikiem głównym w formie podstawowej czasownika posiłkowego did, oraz partykuły przeczącej not, czyli did not lub jej formy skróconej didn’t. W zdaniach przeczących w języku potocznym najczęściej stosujemy formę skróconą didn’t.
I talked to him last Friday. (Rozmawiałem z nim w ostatni piątek).
I did not (didn’t) talk to him last Friday. (Nie rozmawiałem z nim w ostatni piątek).
I did not (didn’t) go to work. (Nie poszedłem do pracy).
We did not (didn’t) agree. (Nie zgodziliśmy się).
They did not (didn’t) win. (Nie wygrali).
Należy pamiętać, że w zdaniach przeczących w czasie Past Simple, czasownik główny wraca do swojej formy podstawowej.
I went to the cinema yesterday. (Byłem wczoraj w kinie).
I did not (didn’t) go to the cinema yesterday. (Nie byłem wczoraj w kinie).
David told me the truth. (David powiedział mi prawdę).
David did not (didn’t) tell me the truth. (David nie powiedział mi prawdy).
Uwaga: Należy pamiętać o zasadzie pojedynczego przeczenia w języku angielskim. W przypadku, kiedy zdanie zawiera w sobie słowo przeczące, np. never (nigdy), no (nie), nothing (nic), nobody (nikt), nowhere (nigdzie), wtedy nie używamy już czasownika posiłkowego did, ani partykuły przeczącej not.
Alex never had problems with maths. (Alex nigdy nie miał problemów z matematyką).
I bought nothing useful yesterday. (Wczoraj nie kupiłem nic przydatnego).
Nobody answered. (Nikt nie odpowiadał).
He was nowhere. (Nigdzie go nie było).
They had nowhere to run. (Nie mieli dokąd uciec).
Forma przecząca w czasie Past Simple na przykładzie czasownika work:
|
liczba pojedyncza |
||
|
1. osoba |
I |
did not (didn’t) work. |
|
2. osoba |
You |
did not (didn’t) work. |
|
3. osoba |
He She It |
did not (didn’t) work. did not (didn’t) work. did not (didn’t) work. |
|
liczba mnoga |
||
|
1. osoba |
We |
did not (didn’t) work. |
|
2. osoba |
You |
did not (didn’t) work. |
|
3. osoba |
They |
did not (didn’t) work. |
Wymowa
Jeżeli forma podstawowa czasownika kończy się głoską dźwięczną, to końcówkę –d wymawia się jako /d/ (z wyjątkiem czasownika z końcówką –d). np.:
please [pli:z] – pleased [pli:zd],
Jeżeli forma podstawowa czasownika kończy się spółgłoską bezdźwięczną, to końcówkę –d wymawia się jako /t/ (z wyjątkiem czasownika z końcówką –t). np.:
help [help] – helped [helpt]
Jeśli forma podstawowa czasownika kończy się w wymowie spółgłoską /d/ lub /t/, to końcówkę –ed wymawia się jako /id/. np.:
mend [mend] – mended [mendid]
hate [heit] – hated [heitid]
Zastosowanie czasu Past Simple
Czas Past Simple stosujemy do opisywania:
(1) jednorazowych czynności, sytuacji i zdarzeń, które wydarzyły się w określonym czasie w przeszłości i są już zakończone.
I slept well last night. (Dobrze spałem zeszłej nocy).
I worked very hard last week. (Pracowałem bardzo ciężko w zeszłym tygodniu).
I went to the cinema yesterday. (Byłem wczoraj w kinie).
Olivia bought a nice dress the day before yesterday. (Oliwia kupiła ładną sukienke przedwczoraj).
I went to the mountains during my holiday. (Podczas urlopu/wakacji pojechałem w góry).
My son was born in 2007. (Mój syn urodził się w 2005 roku).
She died in 1985. (Ona zmarła w 1985).
She left home five minutes ago. (Wyszła z domu 5 minut temu).
I met her a month ago. (Spotkałem ją miesiąc temu).
The train left at 6 p.m. (Pociąg odjechał o 18).
Sebastian studied English in London. (Sebastian uczył się angielskiego w Londynie).
Charakterystycznymi okolicznikami czasu w Past Simple są: last night / Monday / week / month / year (zeszłej nocy / w zeszły Poniedziałek / w zeszłym tygodniu / miesiącu / roku), yesterday (wczoraj), the day before yesterday (przedwczoraj), a week / month / year ago (tydzień / miesiąc / rok temu), three / four / five … minutes / hours / days / weeks / months/ years ago (trzy / cztery / pięć … minut / godzin / dni / tygodni / miesięcy / lat temu), in April / in 1985 (w kwietniu / w 1985 roku).
(2) przeszłych zwyczajów, nawyków, czynności, sytuacji i zdarzeń z przeszłości, które już się nie odbywają, choć czas ich trwania nie jest określony, ale wynika z kontekstu.
She spent her youth in Spain. (Młodość spędziła w Hiszpanii).
I drank milk every day when I was a child. (Codziennie piłem mleko, kiedy byłem dzieckiem).
Patrick lived in England when he was a child. (Patryk mieszkał w Anglii gdy był dzieckiem).
When she was young she lived in London for four years. (Kiedy była młoda, mieszkała w Londynie 4 lata).
(3) czynności i zdarzeń, które następują bezpośrednio po sobie, jedne po drugich.
I opened the cupboard, took out a glass and left the kitchen. (Otworzyłem szafkę, wyjełem szklankę i wyszedłem z kuchni).
She entered the room, sat down on the bed and turned on the TV. (Weszła do pokoju, usiadła na łóżku i włączyła telwizor).
Mike got up, came to the window and pulled up the shade. (Mike wstał z łóżka, podszedł do okna i pociągnął roletę).
